Trước khi bị UEFA khai tử từ mùa 2021/22, luật bàn thắng sân khách đã từng là “vị quan tòa” định đoạt không ít màn lội ngược dòng kịch tính bậc nhất tại Champions League.
Trong quá khứ, chỉ một pha lập công trên sân đối phương cũng đủ xoay chuyển hoàn toàn cục diện một cặp đấu knock-out tại Champions League. Theo quy định cũ, nếu tổng tỷ số sau hai lượt bằng nhau, đội nào ghi nhiều bàn hơn trên sân khách sẽ giành vé đi tiếp. Chính vì thế, bàn thắng của đội khách mang sức nặng hơn hẳn một bàn thắng thông thường. Dù UEFA đã bãi bỏ điều luật này từ mùa giải 2021/22, những dấu ấn về chiến thuật lẫn cảm xúc mà nó để lại vẫn còn in đậm trong ký ức người hâm mộ.
Vì sao một bàn thắng sân khách có thể quyết định cả vòng đấu?
Thử lấy ví dụ: đội A thua 1-2 trên sân đối phương ở lượt đi, sau đó thắng 1-0 ở lượt về. Tổng tỷ số là 2-2, nhưng theo luật cũ, A vẫn đi tiếp nhờ có một bàn thắng trên sân khách, trong khi đối thủ không ghi được bàn nào khi phải làm khách. Ngược lại, chỉ cần đối phương chọc thủng lưới một lần ở lượt về, A lập tức rơi vào thế phải ghi thêm bàn mới có thể xoay chuyển tình hình.
Chính điều này buộc các HLV phải đắn đo rất kỹ giữa việc tấn công hay phòng ngự. Đội chơi trận lượt đi trên sân nhà thường e ngại đẩy cao đội hình vì sợ bị thủng lưới; trong khi đội khách lại có thêm động lực tìm bàn thắng dù không nắm nhiều thời lượng kiểm soát bóng. Bước sang lượt về, một bàn thắng bất ngờ đôi khi đủ sức buộc đối phương phải thay đổi hoàn toàn lối chơi.
Những màn lội ngược dòng nào gắn với quy định này?
Tứ kết Champions League 2017/18 là ví dụ điển hình: Roma thua Barcelona 1-4 ngay tại Camp Nou, rồi thắng 3-0 trên sân nhà. Tổng tỷ số 4-4, nhưng Roma giành quyền đi tiếp nhờ bàn thắng sân khách. Một mùa giải sau đó, Tottenham cũng làm nên chuyện tại bán kết khi thua 0-1 ở lượt đi nhưng thắng 3-2 ngay trên sân Ajax. Những kết quả ấy đã trở thành minh chứng kinh điển cho sức ảnh hưởng của điều luật cũ.
Theo lý giải của UEFA, lợi thế sân nhà đã dần mai một theo thời gian, và quy định này có thể khiến các đội chủ nhà thi đấu dè dặt hơn. Kể từ mùa 2021/22, nếu tổng tỷ số hòa sau hai lượt, hai đội sẽ bước vào hiệp phụ và sau đó là loạt luân lưu nếu cần. Bàn thắng sân khách vẫn giữ nguyên giá trị chuyên môn, nhưng không còn được ưu tiên dùng làm tiêu chí phân định đội đi tiếp.
Việc thay đổi này giúp các cặp đấu được ngã ngũ dựa trên tổng số bàn thắng cùng phần thi đấu bổ sung, đồng thời mở ra nhiều phương án chiến thuật đa dạng hơn so với giai đoạn trước.
