Khủng hoảng tài chính Ligue 1: Cái giá của ưu ái PSG?

Dù được xem là một trong năm giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu và thế giới, nhưng doanh thu của Ligue 1 trong những năm gần đây lại rất ảm đạm. Nhiều đơn vị từng tiên phong mua bản quyền giải đấu này đã buộc phải trả lại sớm vì lợi nhuận quá thấp.

Mùa giải 2024/25, DAZN – một nền tảng phát sóng trực tuyến thể thao toàn cầu – đã gây bất ngờ khi chi tới 400 triệu Euro để sở hữu gói bản quyền Ligue 1. Với kỳ vọng biến giải đấu Pháp thành một sản phẩm hấp dẫn, DAZN tin rằng Ligue 1 có thể cạnh tranh sòng phẳng với Premier League hay La Liga. Thế nhưng, chỉ sau chưa đầy một năm, mọi hy vọng đã tan thành mây khói.

Sự thật phũ phàng hiện ra qua những con số: lượng người đăng ký theo dõi Ligue 1 thấp hơn xa so với dự kiến, khiến DAZN lỗ từ 200 đến 250 triệu Euro chỉ trong một mùa giải. Không thể tiếp tục gánh lỗ, DAZN đành chấp nhận bồi thường 100 triệu Euro để hủy hợp đồng sớm – một động thái hiếm thấy trong làng bản quyền thể thao châu Âu.

DAZN lỗ cực nặng khi cố gắng mua bản quyền Ligue 1 2024/25, với tham vọng phổ biến giải đấu cho đại chúng (Ảnh: DAZN).
DAZN lỗ cực nặng khi cố gắng mua bản quyền Ligue 1 2024/25, với tham vọng phổ biến giải đấu cho đại chúng (Ảnh: DAZN).

Sự rút lui đột ngột này đã tạo ra một lỗ hổng tài chính khổng lồ. Ban tổ chức Ligue 1 buộc phải xoay xở bằng cách ra mắt nền tảng Ligue 1+, tự mình bán các gói thuê bao trực tuyến. Tuy nhiên, một giải đấu vốn ít được chú ý bên ngoài nước Pháp, lại thiếu vắng những ngôi sao biểu tượng tầm cỡ toàn cầu, thì khó lòng cạnh tranh với những sản phẩm thể thao hấp dẫn hơn như Premier League hay La Liga.

Một cú sốc nữa giáng xuống Ligue 1: BeiN Sports – đơn vị từng đồng hành nhiều năm – chỉ đưa ra đề nghị 80 triệu Euro cho gói bản quyền mới, cộng thêm 20 triệu Euro tiền tài trợ chưa chắc chắn. Kết quả, sau khi trừ hết chi phí vận hành, số tiền chia cho các CLB Ligue 1 ở mùa 2025/26 chỉ còn 80,5 triệu Euro.

Thực tế, Ligue 1 từng có cách chia tiền bản quyền rất bất công. Những mùa trước, riêng đội vô địch đã bỏ túi 60 triệu Euro, và hầu như năm nào cái tên ấy cũng là PSG. Trong khi đó, các CLB nhỏ hơn chỉ nhận được khoản tiền ít ỏi, không đủ để duy trì hoạt động ổn định.

PSG gần như 'nuốt' toàn bộ tiền thưởng của cả Ligue 1 mỗi lần vô địch (Ảnh: Christophe Ena).
PSG gần như ‘nuốt’ toàn bộ tiền thưởng của cả Ligue 1 mỗi lần vô địch (Ảnh: Christophe Ena).

Không ngạc nhiên khi Liên đoàn Bóng đá Pháp buộc phải giảm số đội tham dự từ 20 xuống còn 18, với hy vọng chia phần ngân sách ít ỏi cho ít CLB hơn. Nhưng biện pháp này chỉ giống như “băng bó tạm thời”, khó thể giải quyết tận gốc cuộc khủng hoảng.

Nếu không nhanh chóng tìm ra hướng đi mới – từ tái cấu trúc mô hình bản quyền, mở rộng hợp tác quốc tế đến thay đổi cách phân chia lợi nhuận – Ligue 1 sẽ còn tiếp tục lún sâu trong khủng hoảng. Và khi đó, giải đấu từng tự hào sản sinh ra Zidane, Henry hay Mbappé có nguy cơ chỉ còn là “sân chơi hạng hai” trong mắt châu Âu.