Trước khi xăng E10 chính thức được phân phối rộng rãi từ ngày 1/6, Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam đã lên tiếng bác bỏ nhiều tin đồn gây hoang mang. Đồng thời, hội cũng khuyến cáo người dùng chỉ nên sử dụng nhiên liệu đúng chuẩn, tuyệt đối không tự ý pha thêm phụ gia.
Kể từ ngày 1/6, xăng sinh học E10 sẽ chính thức có mặt trên toàn quốc, với mục tiêu dần thay thế hoàn toàn xăng khoáng truyền thống. Đây là một sự thay đổi lớn trên thị trường nhiên liệu, kéo theo không ít những tranh cãi xoay quanh chất lượng, độ an toàn và khả năng tương thích của loại xăng mới này với các phương tiện đang lưu hành.
Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin cho rằng xăng E10 có thể hút ẩm, gây tách nước, làm tắc nghẽn đường ống dẫn nhiên liệu, hỏng kim phun hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến động cơ. Một số nội dung khác còn khuyên người dùng phải thêm phụ gia, thậm chí lắc xe trước khi khởi động để tránh đóng cặn.
Trước những thông tin này, ông Đỗ Văn Tuấn – Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam – khẳng định phần lớn những tin đồn đang lan truyền về xăng E10 là không có cơ sở khoa học, thiếu chính xác và có thể khiến người tiêu dùng hiểu sai về loại nhiên liệu sinh học này.
Theo ông Tuấn, xăng E10 là loại nhiên liệu được pha trộn ethanol theo một tỷ lệ tiêu chuẩn nhất định. Khi được sản xuất, bảo quản và phân phối đúng quy trình, loại xăng này hoàn toàn không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra các sự cố như nhiều thông tin trên mạng xã hội đã mô tả.
Xăng E10 có thực sự gây hư hại cho hệ thống nhiên liệu?
Một trong những lo ngại phổ biến nhất là việc xe để lâu không sử dụng sẽ khiến xăng E10 hút hơi ẩm từ không khí, dẫn đến hiện tượng tách nước trong bình nhiên liệu. Tuy nhiên, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho rằng điều này rất khó xảy ra nếu nhiên liệu được chứa trong bình kín.
Ông Tuấn phân tích, trong điều kiện bình xăng đóng kín, áp suất hơi xăng bên trong thường cao hơn áp suất không khí bên ngoài. Do đó, hơi xăng có xu hướng thoát ra ngoài, thay vì không khí bên ngoài xâm nhập vào để tạo ra lượng nước đủ lớn gây tách lớp.
Trong trường hợp nhiên liệu có lẫn nước, nguyên nhân thường đến từ khâu lưu kho, vận chuyển hoặc bảo quản tại kho đầu mối và cây xăng. Ông Tuấn cho biết, hoạt động lưu trữ, phối trộn và phân phối xăng dầu hiện đang được quản lý bởi các cơ quan chức năng như Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ. Quy trình này được kiểm soát khá chặt chẽ nhằm đảm bảo chất lượng nhiên liệu trước khi đến tay người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cũng phải chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Vì vậy, nguy cơ xăng E10 bị ảnh hưởng bởi nước trong điều kiện sử dụng thông thường được đánh giá là không đáng kể.
Một tin đồn khác được chia sẻ rộng rãi là xăng E10 có thể làm tắc đường ống dẫn nhiên liệu hoặc kim phun. Tuy nhiên, theo ông Đỗ Văn Tuấn, nhận định này chưa phản ánh đúng bản chất của vấn đề.
Đối với những xe đã sử dụng xăng khoáng trong thời gian dài, bên trong hệ thống nhiên liệu có thể tồn tại cặn bám tích tụ qua nhiều năm. Do có tính chất giống như một dung môi nhẹ, xăng E10 khi được đưa vào sử dụng có khả năng làm bong các mảng cặn cũ. Những cặn này sau đó bị cuốn theo dòng nhiên liệu và có thể gây cản trở tại một số vị trí như đường ống hoặc kim phun, đặc biệt là trong giai đoạn đầu chuyển đổi nhiên liệu.
Trong trường hợp gặp hiện tượng này, người dùng không cần quá lo lắng. Cách xử lý phù hợp là kiểm tra và vệ sinh lại hệ thống dẫn nhiên liệu và kim phun tại các cơ sở sửa chữa. Khi các cặn bẩn tích tụ đã được loại bỏ, việc sử dụng xăng E10 về sau sẽ ổn định hơn và nguy cơ tắc nghẽn gần như không còn đáng kể.
Không cần lắc xe, cũng đừng tự ý pha phụ gia
Bên cạnh những lo ngại về mặt kỹ thuật, một số thông tin lan truyền còn cho rằng người dùng xăng E10 phải lắc xe trước khi khởi động để tránh hiện tượng phân lớp hoặc đóng cặn trong bình nhiên liệu. Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam khẳng định cách làm này hoàn toàn không có cơ sở khoa học.
Theo ông Tuấn, ethanol hòa tan hoàn toàn trong xăng nên không thể tạo ra hiện tượng lắng cặn như các tin đồn đã nêu. Do đó, việc lắc xe trước khi khởi động là không cần thiết và không mang lại bất kỳ lợi ích kỹ thuật nào cho phương tiện.
Về việc sử dụng phụ gia, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cũng khuyến cáo người dùng không nên tự ý pha thêm các sản phẩm không rõ nguồn gốc vào bình nhiên liệu. Nhiều hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy và các doanh nghiệp xăng dầu lớn đều đưa ra khuyến nghị tương tự.
Nguyên nhân là các loại phụ gia trôi nổi, không được kiểm soát chất lượng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống nhiên liệu và động cơ. Khi xảy ra sự cố, việc xác định nguyên nhân đến từ nhiên liệu, phụ gia hay tình trạng kỹ thuật của xe sẽ trở nên phức tạp hơn rất nhiều.
Vì vậy, cách sử dụng an toàn nhất là chỉ đổ xăng E10 đạt chuẩn và tuyệt đối không tự ý trộn thêm bất kỳ chất phụ gia nào không được khuyến nghị.
VAMA: Hầu hết xe mới đều tương thích với xăng E10
Không chỉ Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, đại diện ngành ô tô cũng đưa ra những thông tin nhằm trấn an người dùng. Theo ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban Truyền thông của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), phần lớn các mẫu xe đời mới do các thành viên VAMA phân phối hiện nay đã được phát triển để có thể sử dụng xăng E10.
Các hãng xe cũng đã bắt đầu truyền tải thông tin liên quan đến loại nhiên liệu này tới hệ thống đại lý và khách hàng, nhằm giúp người dùng hiểu rõ hơn khi sử dụng. Đối với những mẫu xe đang bán trên thị trường, vật liệu trong hệ thống nhiên liệu như bình xăng, bơm xăng, kim phun, ống dẫn và vòng đệm đã được nghiên cứu theo hướng kháng ethanol.
Do đó, nếu người dùng sử dụng xăng E10 đúng Quy chuẩn quốc gia QCVN 01:2022 của Bộ Khoa học và Công nghệ, hiện tượng ăn mòn hoặc lão hóa gioăng cao su không phải là vấn đề đáng lo ngại đối với các dòng xe phù hợp.
Riêng với xe đời cũ, VAMA khuyến nghị chủ phương tiện nên chủ động đưa xe đến đại lý chính hãng để kiểm tra trước khi sử dụng xăng E10. Trong trường hợp cần thiết, một số chi tiết như gioăng cao su hoặc ống dẫn nhiên liệu có thể được tư vấn thay thế để đảm bảo khả năng vận hành ổn định.
