Việc chuyển đổi sang xăng E10 không phải là vấn đề lớn đối với các dòng xe mới, nhưng với những chiếc xe máy đời cũ, rủi ro có thể xuất hiện nếu hệ thống nhiên liệu đã xuống cấp hoặc xe thường xuyên bị bỏ xó trong thời gian dài.
Theo lộ trình đã được công bố, từ ngày 1/6, xăng không chì sẽ được pha trộn thành xăng sinh học E10 để sử dụng rộng rãi cho ô tô và xe máy. Điều này có nghĩa là người dùng phương tiện sẽ dần làm quen với loại nhiên liệu chứa 10% ethanol và 90% xăng khoáng. Với những chiếc xe đời mới, sự thay đổi này thường không gây ra quá nhiều lo lắng, bởi hầu hết các nhà sản xuất đã tính toán đến khả năng tương thích với nhiên liệu pha ethanol ngay từ đầu.
Tuy nhiên, câu chuyện lại hoàn toàn khác với những chiếc xe máy đời sâu hoặc các dòng xe sử dụng bộ chế hòa khí. Những phương tiện này vẫn có thể vận hành bằng xăng E10, nhưng đừng vội nghĩ rằng việc chuyển đổi nhiên liệu chỉ đơn giản là “đổ vào là chạy”.
Ethanol có đặc tính hút ẩm mạnh, đồng thời có thể ảnh hưởng đến một số vật liệu cũ trong hệ thống nhiên liệu. Vì vậy, những người sử dụng xe lâu năm cần phải kiểm tra kỹ lưỡng hơn, bảo dưỡng thường xuyên hơn và thay đổi một vài thói quen sử dụng.
Tăng cường kiểm tra hệ thống nhiên liệu
Đối với xe máy đời cũ, hệ thống nhiên liệu là khu vực cần được theo dõi chặt chẽ nhất khi chuyển sang dùng xăng E10. Những chiếc xe sản xuất từ lâu, đặc biệt là xe dùng bộ chế hòa khí, thường có các ống dẫn xăng, gioăng cao su, phớt, màng bơm xăng hoặc các chi tiết làm kín không được thiết kế để chịu được nhiên liệu pha ethanol.
Do ethanol có khả năng hút ẩm, các chi tiết này có thể xuống cấp nhanh hơn so với khi sử dụng xăng khoáng truyền thống. Sau một thời gian dài tiếp xúc, ống dẫn nhiên liệu có thể bị chai cứng, nứt nẻ, rò rỉ; gioăng cao su mất đi độ kín; bình xăng xuất hiện cặn bẩn hoặc han gỉ. Đây là những vấn đề không thể xem nhẹ, bởi chúng có thể khiến xe khó khởi động, bị hụt ga, hao xăng hoặc vận hành thiếu ổn định.
Người dùng xe đời cũ nên kiểm tra các vị trí dễ hỏng như đường ống xăng, cổ hút, phớt làm kín, bình xăng và bộ chế hòa khí theo chu kỳ ngắn hơn trước. Khoảng 3-6 tháng một lần là mốc thời gian tham khảo phù hợp với nhiều xe cũ, nhưng thực tế còn phụ thuộc vào tần suất sử dụng, điều kiện bảo quản và tình trạng của phương tiện.
Khi phát hiện xe có mùi xăng lạ, xăng rò rỉ, máy nổ không đều, khó đề sau khi để qua đêm hoặc tăng ga không mượt, chủ xe nên đưa xe đi kiểm tra ngay. Việc xử lý sớm thường chỉ liên quan đến vệ sinh, thay ống hoặc gioăng, nhưng nếu để lâu, có thể dẫn đến hỏng bơm xăng, bộ chế hòa khí hoặc các chi tiết khác.
Với những chiếc xe phổ thông đã sử dụng 15-20 năm, chi phí bảo dưỡng có thể tăng dần khi nhiều bộ phận cùng xuống cấp. Người dùng nên cân nhắc giữa việc tiếp tục sửa chữa, nâng cấp hệ thống nhiên liệu hoặc chuyển sang xe đời mới hơn. Riêng với xe cổ, xe sưu tầm, việc kiểm tra định kỳ càng quan trọng để vừa giữ giá trị nguyên bản vừa đảm bảo an toàn khi vận hành.
Nâng cấp phụ tùng để sử dụng E10 an toàn
Với những chiếc xe phổ thông quá cũ, người dùng cần cân nhắc giá trị sử dụng thực tế. Nếu xe đã xuống cấp nhiều, chi phí duy trì tăng cao, chuyển sang phương tiện đời mới có thể là lựa chọn hợp lý hơn. Nhưng với xe cổ, xe sưu tầm hoặc phương tiện còn giá trị tinh thần, vẫn có những cách để giảm rủi ro khi dùng E10.
Giải pháp phổ biến là thay thế các chi tiết tiếp xúc trực tiếp với nhiên liệu bằng loại chịu ethanol tốt hơn. Ống dẫn nhiên liệu, gioăng cao su và màng bơm xăng nên được chọn đúng vật liệu, tránh dùng phụ tùng kém chất lượng hoặc không rõ nguồn gốc. Sau khi thay, vẫn cần kiểm tra định kỳ vì xe cũ thường có nhiều chi tiết liên quan đã lão hóa theo thời gian.
Ngoài phần vật liệu, bộ chế hòa khí cũng có thể cần được vệ sinh và căn chỉnh lại. Một số trường hợp phải chỉnh vít xăng/gió để xe nổ đều hơn. Với những xe yêu cầu kỹ thuật cao hơn, thợ có thể xem xét lại gic-lơ để đảm bảo lượng nhiên liệu phù hợp. Tuy nhiên, việc này không nên làm theo cảm tính. Nếu chỉnh sai, xe có thể hao xăng, nóng máy hoặc vận hành kém ổn định.
Tránh để xăng E10 trong bình quá lâu
Một lưu ý quan trọng khác là xăng E10 không phù hợp với thói quen để xe nằm lâu mà bình vẫn còn đầy nhiên liệu cũ. Do ethanol hút ẩm, sau một thời gian, nhiên liệu có thể bị phân tách.
Khi đó, phần nước và ethanol có xu hướng lắng xuống dưới, trong khi xăng nổi lên trên. Nếu tiếp tục khởi động xe, nước hoặc nhiên liệu kém chất lượng có thể đi vào hệ thống cấp xăng, gây khó nổ, gỉ bình hoặc hư hại chi tiết.
Trong điều kiện bảo quản tốt, E10 thường chỉ nên được sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định. Với xe ít đi, không nên đổ quá đầy bình nếu biết chắc sẽ để lâu. Nếu xe không sử dụng trong vài tuần, đặc biệt là xe cổ hoặc xe dùng bộ chế hòa khí, người dùng nên cân nhắc xả bớt nhiên liệu, vệ sinh bình và kiểm tra lại trước khi vận hành.
Thói quen tốt nhất khi dùng E10 là sử dụng xe đều đặn. Khi nhiên liệu được luân chuyển thường xuyên, nguy cơ hút ẩm và phân tách sẽ giảm đáng kể. Với xe chỉ chạy cuối tuần hoặc trưng bày nhiều hơn sử dụng, chủ xe nên lập lịch kiểm tra riêng thay vì áp dụng cách bảo dưỡng như xe đi hằng ngày.
